Czym jest stres oksydacyjny?
- Stres oksydacyjny oznacza stan nierównowagi między produkcją reaktywnych form tlenu, zwanych wolnymi rodnikami, a mechanizmami obronnymi organizmu.
- Ten stan stresu oksydacyjnego występuje, gdy obecny jest co najmniej jeden z trzech następujących warunków: nadmiar wolnych rodników, niewystarczająca ochrona oraz niewystarczające mechanizmy naprawcze (źródło: dr Dany MERCAN).
- Jest on przyczyną powstawania wolnych rodników — niestabilnych cząsteczek powstających bezpośrednio w wyniku oddychania; około 2% zużywanego tlenu prowadzi do powstania tych wolnych rodników (źródło: badanie Camille Migdal z Uniwersytetu w Lyonie).
- Jest to fizjologiczny mechanizm niezbędny do życia człowieka, który pozwala organizmowi bronić się przed licznymi wirusami, stanami zapalnymi, bakteriami...
- Nieprawidłowo kontrolowany rozprzestrzenia się, atakuje składniki komórkowe (węglowodany, lipidy, białka…) i sprzyja występowaniu chorób (cukrzycy, choroby Alzheimera, zaćmy…) lub utracie funkcji, czyli przyspieszonemu starzeniu się (źródło: teoria starzenia się pod wpływem wolnych rodników dr. Denhama HARMANA).
- Odżywianie i styl życia wpływają na stres oksydacyjny: ważne wydaje się unikanie źródeł wolnych rodników, takich jak zanieczyszczenie, palenie tytoniu, spożywanie alkoholu, promieniowanie UV, niedożywienie (pestycydy, dodatki…), stres, brak aktywności fizycznej, intensywny wysiłek fizyczny…
Stres oksydacyjny a aktywność fizyczna
- Uprawianie sportu wiąże się ze znacznym zużyciem tlenu, co prowadzi do powstawania stresu oksydacyjnego.
- Im intensywniejszy wysiłek, tym większa obecność wolnych rodników.
- Nadmiar wolnych rodników może osłabiać mechanizmy obronne układu odpornościowego i zmniejszać ich skuteczność.
- Wdychane powietrze obciąża komórki organizmu sportowca, powodując uszkodzenia komórek mięśniowych, a tym samym zmniejszenie siły mięśniowej i wcześniejsze pojawienie się zmęczenia.
- Optymalny stan odżywienia pozwala komórkom kontrolować stres oksydacyjny, a tym samym sprzyja adaptacji komórkowej do wysiłku. Warto wiedzieć, że wzrost wydolności opiera się właśnie na tej adaptacji komórek do wysiłku.
Przeciwutleniacze: ochrona przed stresem oksydacyjnym
- Przeciwutleniacze to substancje, które spowalniają lub zapobiegają utlenianiu wywoływanemu przez wolne rodniki oraz wynikającym z niego szkodliwym reakcjom.
- Posiadamy enzymy antyoksydacyjne, które są aktywowane przez spożywanie pierwiastków śladowych: cynku, miedzi, żelaza, selenu lub manganu.
- Istnieją także inne przeciwutleniacze naturalnie produkowane przez organizm: kwas moczowy i kwas liponowy.
- Przeciwutleniacze mogą być dostarczane wraz z pożywieniem w postaci witamin (witamina A, C, E), minerałów (selen, miedź, cynk…) lub barwników roślinnych (flawonoidy, karotenoidy…).
- Owoce (orzechy, maliny, truskawki, borówki, suszone śliwki, mango…) i warzywa (czerwona fasola, buraki, karczochy, czerwona kapusta, marchew…) są bogate w przeciwutleniacze; najlepiej wybierać produkty ekologiczne, aby uniknąć pestycydów, dodatków i innych źródeł wolnych rodników (źródło: badanie profesora LEIFERTA z Uniwersytetu w Newcastle).
- Niektóre przyprawy i zioła są bogate w przeciwutleniacze, takie jak kurkuma, imbir, cynamon, kumin, curry, tymianek, pieprz, pietruszka….
- Gama ATLET : marka ATLET stara się przeciwdziałać zjawisku stresu oksydacyjnego. W swojej gamie w 100% ekologicznych produktów energetycznych wykorzystuje przeciwutleniacze: proszek z aceroli, imbir, migdały, pistacje, a także fikocyjaninę i beta-karoten obecne w spirulinie w 100% czystej ekologicznej.
Jak wykryć stres oksydacyjny?
- Mogą pojawić się objawy fizyczne: stany zapalne, starzenie się, infekcje, stres, zmęczenie…
- Stres oksydacyjny można wykryć poprzez wykonanie specjalistycznych badań, czyli oceny stresu oksydacyjnego, oferowanej przez różne laboratoria.
Źródło: artykuł opublikowany na stronie naszego partnera ATLET
